Pokrzywka idiopatyczna leczenie.
Zmiany skórne o charakterze pokrzywki mogą stanowić objaw towarzyszący wielu schorzeniom o zróżnicowanej etiologii, co sprawia, że często są one istotnym wyzwaniem diagnostycznym. W praktyce klinicznej pacjenci z pokrzywką idiopatyczną nierzadko przez długi czas oczekują na postawienie właściwego rozpoznania. U większości chorych z przewlekłą postacią pokrzywki nie udaje się jednoznacznie określić przyczyny jej występowania. W efekcie ponad 80% przypadków klasyfikowanych jest jako pokrzywka idiopatyczna, obejmująca m.in. postać związaną z obecnością autoprzeciwciał oraz toczącym się w organizmie ogólnoustrojowym stanem zapalnym. Liczne doniesienia naukowe wskazują na istotną zależność pomiędzy występowaniem zmian pokrzywkowych a chorobami o podłożu autoimmunologicznym. Co istotne, skuteczną metodą ograniczania lub eliminacji epizodów pokrzywkowych u pacjentów może być zastosowanie odpowiednio dobranej dietoterapii.
Objawy.
Pokrzywka charakteryzuje się nagłym występowaniem bąbli pokrzywkowych oraz obrzęku, którym często towarzyszy świąd, a niekiedy również uczucie pieczenia. Zmiany skórne swoim wyglądem przypominają bąble powstałe po kontakcie z pokrzywą. Nasilenie objawów pokrzywkowych może być dodatkowo indukowane przez różnorodne czynniki fizyczne i środowiskowe, takie jak:
- zimno, ciepło, promienie UV,
- ucisk, wibracja,
- ocieranie skóry,
- intensywny wysiłek fizyczny,
- toksyny, dodatki do żywności i leki.
Rozpoznanie.
Objawy pokrzywki przewlekłej często w początkowych etapach diagnostycznych bywają mylone ze schorzeniami o etiologii infekcyjnej, autoimmunizacyjnej, endokrynnej czy nowotworowej. Przewlekłą pokrzywkę rozpoznajemy, gdy objawy choroby trwają
ponad 6 tygodni i pojawiają się co najmniej 2 razy w tygodniu.
Podkreślić należy, że w znacznej części przypadków nie udaje się ustalić czynnika sprawczego, odpowiedzialnego za występowanie objawów chorobowych. Wówczas rozpoznaje się postać idiopatyczną schorzenia. Odsetek tych rozpoznań (według różnych statystyk) sięga od 30 do 90% chorych na przewlekłą pokrzywkę.
Diagnostyka.
Należy podkreślić, że zgodnie z aktualnymi wytycznymi diagnostyki i leczenia ostrej i przewlekłej pokrzywki u każdego pacjenta z incydentami pokrzywko należy wykonać rozszerzone badania diagnostyczne. Takie jak:
- ANA (przeciwciała przeciwjądrowe)
- RF (czynnik reumatoidalny)
Biopsja skóry powinna być rozważana jedynie u wybranych chorych, u których pokrzywka nie odpowiada na standardowe leczenie i istnieją objawy kliniczne sugerujące współistniejącą chorobę układową lub zapalenie naczyń.
Autoimmunologiczne aspekty pokrzywki idiopatycznej.
Poszukując czynnika przyczynowego przewlekłej pokrzywki idiopatycznej zwrócono uwagę na częstsze współistnienie tej jednostki chorobowej z rozmaitymi zaburzeniami funkcji odpornościowych.
W rzeczywistości przewlekła pokrzywka idiopatyczna może również współwystępować z innymi schorzeniami autoimmunologicznymi. Wykazano, że u pacjentów chorych na pokrzywkę obserwuje się obecność przeciwciał:
- przeciwciał tarczycowych: antyTG i antyTPO,
- hypocomplementaric urticarial vasculitis syndrome (HUVS),
- niedokrwistością złośliwą (Anti-IF), (Anti-PCA)
- U 16% chorych na przewlekłą pokrzywkę stwierdzano obecność czynnika
reumatoidalnego (RF), - przeciwjądrowych (ANA).
Wydaje się jednak, że ich obecność nie jest bezpośrednią przyczyną powstawania bąbli pokrzywkowych, natomiast może być traktowana jako wskaźnik toczącego się procesu autoimmunologicznego. Przemawia to za słusznością hipotezy, że przewlekła pokrzywka idiopatyczna, występując łącznie z chorobami autoimmunologicznymi, może stanowić część jednego zespołu chorobowego.
Stąd kluczowe znaczenie dla chorych ma wyciszenie stanu zapalnego w organizmie przez maksymalne wsparcie układu odpornościowego i integralności mikroflory jelitowej.
Pokrzywka idiopatyczna leczenie.
Zaobserwowano, że w patogenezie przewlekłej pokrzywki idiopatycznej istotną rolę odgrywają przeciwciała klasy IgE oraz IgG. W związku z tym podkreśla się znaczenie alergii oraz nietolerancji pokarmowych zależnych od IgE i IgG w nasilaniu epizodów pokrzywkowych. Szczególną uwagę zwraca się na zawartość histaminy w diecie, której zwiększona podaż często prowadzi do zaostrzenia objawów choroby.
Co więcej, u wielu pacjentów stwierdza się zaburzenia integralności bariery jelitowej, sprzyjające zwiększonemu przenikaniu toksyn oraz substancji drażniących do organizmu. Dodatkowo, do nasilenia objawów pokrzywki mogą przyczyniać się zarówno podwyższony poziom histaminy, jak i obecność dodatków do żywności.
Pokrzywka idiopatyczna leczenie dietą.
Obecnie wiadomo, że dieta odgrywa kluczową rolę w łagodzeniu objawów pokrzywki idiopatycznej, stanowiąc istotne uzupełnienie standardowego postępowania terapeutycznego. Z tego względu u pacjentów z pokrzywką idiopatyczną zaleca się stosowanie diety przeciwzapalnej, połączonej z eliminacją czynników zaostrzających przebieg choroby, identyfikowanych na podstawie szczegółowego wywiadu oraz wyników badań diagnostycznych.
Odpowiednio dobrana dietoterapia może znacząco ograniczyć częstość i nasilenie epizodów pokrzywkowych, a w niektórych przypadkach prowadzić nawet do ich całkowitego ustąpienia. Powyższe wnioski znajdują potwierdzenie w moim doświadczeniu klinicznym zdobytym w pracy z pacjentami cierpiącymi na pokrzywkę idiopatyczną. Spotykałam bowiem przypadki, w których pomimo zastosowania leczenia biologicznego objawy choroby utrzymywały się. Dopiero wdrożenie indywidualnie dopasowanej dietoterapii skutkowało ustąpieniem zmian skórnych, poprawą samopoczucia oraz wyraźnym wzrostem jakości życia pacjentów.
Najlepszy system żywnienia dla danego pacjenta najlepiej ustalić podczas indywidualnej współpracy z dietetykiem klinicznym, który posiada doświadczenie w pracy z pacjentami autoimmunologicznymi, w tym pacjentami cierpiącymi na pokrzywkę idiopatyczną.
W niektórych, ciężkich przypadkach klinicznych pokrzywki, jako element wspomagający terapię, stosuje się przeciwzapalną dietę AIP (Autoimmune Protocol), która stanowi okresowo wdrażany protokół żywieniowy o charakterze leczniczym.
Więcej o diecie AIP przeczytasz tutaj
Podsumowanie
Pokrzywka idiopatyczna jest złożonym schorzeniem o wieloczynnikowym podłożu, którego skuteczne leczenie wymaga podejścia holistycznego. Coraz więcej danych oraz obserwacji klinicznych wskazuje, że odpowiednio dobrana dietoterapia może odgrywać kluczową rolę w łagodzeniu objawów i ograniczaniu nawrotów choroby.
Dieta przeciwzapalna, eliminacja czynników nasilających objawy (takich jak nadmiar histaminy, dodatki do żywności czy indywidualne nietolerancje pokarmowe) oraz wsparcie funkcji bariery jelitowej stanowią istotne uzupełnienie leczenia farmakologicznego. Indywidualne podejście żywieniowe nie tylko pomaga zmniejszyć częstość i nasilenie epizodów pokrzywkowych, ale również przyczynia się do poprawy samopoczucia i jakości życia pacjentów.
BIBLIOGRAFIA
- Sycz, R., WOLAŃCZYK, A., & MĘDRALA, W. M. (2007). Autoimmunologiczne aspekty pokrzywki przewlekłej. Advances in Clinical and Experimental Medicine, 16(1), 135-139.
- Strach, M., & Sulicka-Grodzicka, J. (2017). Pokrzywka w chorobach autozapalnych io podłożu autoimmunologicznym. Przegląd Lekarski, 74(11).
- Guida B, De Martino CD, De Martino SD, Tritto G, Patella V, Trio R, D’Agostino C, Pecoraro P, D’Agostino L. Histamine plasma levels and elimination diet in chronic idiopathic urticaria. Eur J Clin Nutr. 2000 Feb;54(2):155-8. doi: 10.1038/sj.ejcn.1600911. PMID: 10694787.
- Di Lorenzo G, Pacor ML, Mansueto P, Martinelli N, Esposito-Pellitteri M, Lo Bianco C, Ditta V, Leto-Barone MS, Napoli N, Di Fede G, Rini G, Corrocher R. Food-additive-induced urticaria: a survey of 838 patients with recurrent chronic idiopathic urticaria. Int Arch Allergy Immunol. 2005 Nov;138(3):235-42. doi: 10.1159/000088724. Epub 2005 Oct 6. PMID: 16215324.
